Posted
on 29.07.2016
NHỒI MÁU CƠ
TIM(MYOCARDIAL
INFARCTION)
Adam J.Rosh, MD
Assistant Professor
Department of Emergency Medicine
Wayne State University School of Medicine
Detroit, MI
Assistant Professor
Department of Emergency Medicine
Wayne State University School of Medicine
Detroit, MI
TEST
Một người đàn ông 71 tuổi đang chơi bài với vài người bạn
thì ông bắt đầu cảm thấy đau ở phía trái của ngực. Những ngón tay ở bàn tay trái
trở nên tê cóng và ông ta cảm thấy khó thở. Vợ ông gọi ambulance và ông được
mang đến bệnh viện. Ở khoa cấp cứu, một điện tâm đồ được thực hiện.
Thứ tự của những thay đổi điện tâm đồ nào sau đây được tìm thấy trong nhồi máu cơ tim mô tả tốt nhất :
a.
Sóng T tăng hoạt (Hyperactive T wave), đoạn ST chênh lên, sóng Q.Thứ tự của những thay đổi điện tâm đồ nào sau đây được tìm thấy trong nhồi máu cơ tim mô tả tốt nhất :
b. Sóng Q, đoạn ST chênh lên, sóng T tăng hoạt.
c. Sóng T tăng hoạt, sóng Q, đoạn ST chênh lên.
d. Đoạn ST chênh lên, sóng Q, sóng T tăng hoạt.
e. Đoạn ST chênh lên, sóng T tăng hoạt, sóng Q
Câu trả lời đúng là (a)
Dấu hiệu điện tâm đồ sớm nhất do một nhồi máu cơ tim cấp tính là sóng
T tăng hoạt (hyperacute T wave), có thể xuất hiện nhiều phút sau khi luồng máu
bị gián đoạn. Sóng T tăng hoạt, xuất hiện trong một thời gian ngắn ngủi, tiến
triển thành sự chênh lên dần dần của đoạn ST. Nói chung sóng Q biểu thị hoại tử
cơ tim và thường phát triển trong vòng 8 đến 12 giờ sau nhồi máu cơ tim có đoạn
ST chênh lên (STEMI), mặc dầu chúng có thể được ghi nhận sớm từ 1 đến 2 giờ sau
khởi đầu tắc hoàn toàn động mạch vành.
BS NGUYỄN VĂN THỊNH
(9/7/2016)
DERMATOLOGIE. Nghĩ đến việc bảo vệ chống
lại những tia tử ngoại ở nơi nghỉ hè ? Gần 9 trên 10 bố mẹ của những trẻ dưới 12
tuổi có phản xạ này. Nhưng mặc dầu những người Pháp đúng là nhận thức rằng tiếp
xúc không bảo vệ với ánh mặt trời là nguy hiểm, nhưng chỉ 10% nghĩ đến điều đó
suốt trong năm, cho con mình và cho chính mình (sondage Ipsos). Và chính đó là
vấn đề :
Đôi khi, đó không phải là một sự phơi nắng lạm dụng giải thích bỏng
nhưng sự sử dụng một mỹ phẩm chứa bergamote, chanh hay cồn, sự đắp tinh dầu
(huile essentielle) hay sự sử dụng một thuốc gây nhạy cảm với ánh sáng
(médicaments photosensibilisants) (các kháng sinh, các thuốc kháng viêm…). Dưới
tác dụng phối hợp của những tia tử ngoại và của sản phẩm, một cơn trúng nắng
(coup de soleil) dữ dội xảy ra, cần phải được điều trị như thế. Khi tiếp xúc với
vài thực vật (cỏ, boutons d’or, géranium, persil, fenouil,…), phóng thích một
chất được hoạt hóa bởi những tia tử ngoại, có thể xảy ra một dermite des prés. ”
Trong 24-48 giờ sau một giấc ngủ trưa trên những bãi cỏ này, những mụn nước
(vésicule) đỏ và một sự đau đớn xuất hiện : sự chữa lành có thể được đẩy nhanh
bởi một crème dermocorticoide “, GS Misery nói tiếp. Sau cùng, đối với những
người trưởng thành bị một sự không dung nạp của da đối với ánh nắng mặt trời
(lucite estivale), họ chỉ cần ra ngoài trời cũng đủ để cho những bouton nhỏ xíu
gây ngứa (papules prurigineuses) xuất hiện trên da của họ.
Ngày xưa, tiên lượng của các mélanome với di căn (10% những trường
hợp) là đáng sợ. ” Hôm nay, nó được cải thiện nhờ những liệu pháp nhắm đích và
miễn dịch liệu pháp, nhưng mélanome vẫn là một ung thư nguy hiểm. Nó phải được
phát hiện sớm và được lấy đi bằng phẫu thuật”, GS Misery đã kết luận như vậy. ”
Tuy nhiên phải có phản xạ trình da cho thầy thuốc chuyên khoa da xem kể từ 40
tuổi và/hoặc trước những dấu hiệu nghi ngờ thay đổi kích thước, hình dáng, bề
dày, một sự biến đổi màu sắc, một đường viền không đều hay sự xuất hiện của một
xuất huyết.”
Những lời khuyên trước khi đi nghỉ hè của Dr Edith Hesse, Union
nationale des mutualités
BS Anny Cohen-Letessier, thầy thuốc chuyên bệnh ngoài da, Société
française de dermatologie, cảnh cáo chống lại những biến chứng thường không được
nghi ngờ.
Trong trường hợp tiếp xúc với con sứa, phản xạ xấu nhất là nettoyer da
bằng nước ngọt bởi vì điều đó làm bùng nổ những tế bào chứa đầy nọc độc của
chúng. Phải rửa bằng nước biển hay che phủ da với cát vì cát sẽ hấp thụ những tế
bào không được mong muốn và loại bỏ chúng (nhưng nhất là đừng cọ sát).
Và đối với những người ít may mắn nhất đã đặt chân vào một con cá vây
gai (une vive) (điều này không có khả năng xảy ra khi mang sandalette bang
plastique), phải nhanh chóng nhúng chân trong một bể nước nóng hay đưa chân lại
gần một nguồn nhiệt vì nọc độc của nó không bền với nhiệt”, GS Laurent Misery
(thầy thuốc chuyên bệnh ngoài da, CHU Brest) đã khuyên như vậy.
Với những con muỗi và những côn trùng chích khác, điều đó phức tạp bởi
vì chúng quá nhiều. ” Tuy vậy, mặc dầu moustique tigre phát triển ở miền nam
nước Pháp, những virus đáng sợ nhất (dengue, chikungunya, Zika,…) hiện nay phát
triển ở đó rất ít. Những trường hợp hiếm ở địa phương được báo cáo liên quan đến
những du khách trở về từ một nước có nguy cơ nếu một moustique tigre chích họ
trước khi chích một người thứ ba bằng cách truyền cho người này virus “, GS
Jean-Paul Stahl, thầy thuốc chuyên khoa bệnh truyền nhiễm (CHU de Grenoble) đã
ghi nhận như vậy.
Nhưng đó chỉ mới là một sự tương quan. Còn cần phải chứng minh rằng
nhiễm trùng virus đúng là nguyên nhân của một nguy cơ gia tăng phát triển một
hội chứng Guillain Barré. Những nhà nghiên cứu Pháp, được quy tụ dưới sự lãnh
đạo của Arnaud Fontanet lần đầu tiên đã thành công chứng tỏ điều đó và công bố
những kết quả của họ trong tạp chí The Lancet. Các nhà lâm sàng, các nhà dịch tễ
học, các nhà virus học và những nhà miễn dịch học đã thăm dò những dữ kiện được
thu thập ở toàn thể 42 người được chẩn đoán bị hội chứng Guillain-Barré ở
Polynésie française trong trận dich Zika. Họ đã so sánh những dữ kiện này với
những dữ kiện của hai nhóm chứng : một nhóm gồm 98 bệnh nhân trưởng thành được
nhập viện nhưng không sốt, nhóm kia gồm 70 bệnh nhân được trắc nghiệm dương tính
đối với virus nhưng đã không phát triển những triệu chứng thần kinh. ” 88% những
bệnh nhân bị Guillain-Barré đã có, trong 6 ngày trước khi bắt đầu những triệu
chứng thần kinh, những triệu chứng điển hình của Zika, Arnaud Fontanet đã ghi
nhận như vậy. Ngoài ra, những trắc nghiệm máu cho thấy một cách chắc chắn rằng
100% những bệnh nhân này đã bị nhiễm virus và rằng sự nhiễm này vừa mới xảy ra
gần đây.”

Nhà thờ này sau nhiều năm tháng đã trở thành một nơi hành hương quan
trọng.
Năm 1477, một chapelle mới được xây dựng thay thế cho cho nhà thờ cũ.
Năm 1524, vua François Đệ Nhất cho dựng một pháo đài trên Montagne de la Garde
và đồng thời cho mở rộng và cải tạo nhà thờ cũ.Trên cửa pháo đài, ngày nay ta
còn có thể thấy phù hiệu in hình 3 hoa huệ và con kỳ nhông, biểu hiện của vua
François Đệ Nhất. Năm 1853, sau rất nhiều lần thương thuyết, một nhà thờ mới
được dựng lên sau khi phá hủy nhà thờ cũ.Thật vậy phải thuyết phục Bộ Chiến
Tranh từ bỏ pháo đài và xây dựng thay vào đó một Basilique rộng lớn hơn có thể
chứa một số lượng lớn người hành hương (mỗi năm có đến trên 1,5 triệu người hành
hương).
Trên đỉnh Tháp Chuông là tượng Đức Mẹ Đồng Trinh lấp lánh với chiều
cao 9,70m, trọng lượng 4500kg, được mạ vàng nguyên chất (phải cần đến 29.400
vàng lá để thực hiện công trình này).
Từ sân Nhà Thờ Notre Dame de La Garde du khách có thể có tầm nhìn vòng
tròn 360 độ lên toàn cảnh thành phố Marseille


và La Nouvelle-Major.
Được xây dựng từ năm 381, Vieille-Major là nhà thờ cổ nhất của
Marseille và đã được nhiều lần tu sửa.
Nhưng bên cạnh Nouvelle-Major thì Vieille-Major chỉ là một bóng
mờ.
Vào thế kỷ XIX, Marseille trải qua một thời kỳ phồn vinh diệu kỳ được
thể hiện trên bình diện quy hoạch đô thị bởi sự khai thông các trục lộ mới và sự
xây dựng các công trình nghệ thuật, trong đó có Nhà Thờ Nouvelle-Major này.
Vua Napoléon Đệ Tam đã đặt viên đá đầu tiên năm 1852 nhưng công trình
cần đến 40 năm mới hoàn thành. Nhà thờ là công trình của kiến trúc sư Vaudoyer
và sau đó được kế tục bởi học trò của ông là Espérandieux (kiến trúc sư của
Notre-Dame-De-La-Garde).
Nhà thờ được xây dựng phong phú bởi các vật liệu khác nhau : đá lục
Florence, đá trắng Calissane, mosaique de Venise.
Được kiến trúc theo kiểu byzantin, nhà thờ có kích thước lộng lẫy có
thể so sánh với nhà thờ Saint-Pierre-De-Rome. Gian giữa (nef central) cao 20m,
dài 142 m, có mái vòm (coupole) đường kính 17,7m. Nouvelle-Major là nhà thờ lớn
nhất từ thời trung cổ của Pháp.
Nằm chìa ra trên biển, do độ sáng được hấp thụ nên nhìn từ xa nhà thờ
có một vẻ lấp lánh rất đẹp.
Năm 1774, Hầu Tước của Castellane cống hiến cho thành phố một khu đất
gần Porte d’Italie. Hội đồng thị chính quy hoạch tại đây một quảng trường mang
tên nhà mạnh thường quân này (Place de Castellane).
Đầu thế kỷ XIX nhà kiến trúc sư Michel-Robert Penchaud dựng một đài
tháp (obélisque) ở giữa quảng trường.
Năm 1911, Jules Cantini, thợ đá hoa người Marseille nổi tiếng đã tỏ ra
hào phóng với các đồng hương khi xây và trao tặng cái fontaine đồ sộ này để
trang điểm trung tâm quảng trường.
Các hình điêu khắc chính bao gồm Marseille (trên đỉnh của cột), La
Méditerrannée, La Durance, le Rhône, le Gardon, là công trình do nhà điêu khắc
André Allar thực hiện năm 1911.
Được xây dựng năm 1825 bởi kiến kiến trúc sư Penchaud để đánh dấu sự
phục hồi triều đại Bourbons.
Nhưng năm 1830 do sự thay đổi chế độ, Arc de triomphe trở thành nơi cử
hành lễ kỷ niệm các trận đánh Fleurus, Heliopolis, Marengo và Austerlitz. Rồi
thì khẩu hiệu lại thay đổi tùy theo sở thích của các nguyên thủ quốc gia sau
đó.
Ngày nay tượng đài này dần dần bị lãng quên bởi dân marseillais và khu
vực bị tràn ngập bởi khu phố bình dân.
Tuy vậy khách du lịch không thể hững hờ trước công trình lịch sử này
với nghệ thuật trang trí tuyệt vời của nó.
Fort Saint Jean bao gồm Tour Carré (còn gọi là Tour du Roi René), Tour
du Phare (còn gọi là Tour du Fanal) và các thành luỹ (fortifications) mà nhiệm
vụ là trấn giữ cửa bắc của cảng và là nơi xưa nhất của thành phố.
Vào thế kỷ XIII, ở lối vào cảng (Port), ở ngay chỗ mà ngày nay là Tour
Saint Jean đã có một tháp canh gọi là Maubert. Sau khi Marseille bị cướp phá bởi
quân của Alphonse Aragon năm 1423, vua René quyết định cho xây một công trình
quan trọng hơn để thay thế Tour Maubert : đó là Tour Carré và Tour du Phare
(nhìn ra biển).

Vào thế kỷ XVII, các thành lũy mới được xây dựng và bao gồm hai tháp
này trong một tổng thể gọi là Fort Saint Jean.
Năm 1660 sau khi khuất phục được Marseille, vua Louis XIV cho xây một
pháo đài hình sao thay cho tháp phòng ngự cũ.
Pháo đài Saint Nicolas được xây dựng từ năm 1660 đến 1664.
Cũng như Fort Saint Jean và Fort du Château d’If, pháo đài Saint
Nicolas chỉ đóng vai trò răng đe đối với dân Marseille và chưa bao giờ được sử
dụng để chống lại ngoại xâm. Mặc dầu bị cắt đôi bởi Boulevard de l’Empereur năm
1862, Fort Saint Nicolas vẫn là thành trì đẹp nhất của vùng Provence.
Mãi đến thế kỷ thứ 19, các du khách tham quan Marseille đặc biệt sững
sốt về sự thiếu vắng các công trình nghệ thuật trong thành phố. Có nhiều cách
giải thích khác nhau nhưng nguyên nhân thường nêu lên là các thương gia giàu có
chỉ nghĩ đến quyền lợi cá nhân mà không nghĩ đến vẻ yêu kiều của thành phố.Theo
tục lệ thời đó ở Marseille mọi gia đình giàu có sẽ mua một bastide (nhà nhỏ ở
nông thôn miền nam nước Pháp) ở ngoại vi thành phố, đôi khi với giá cao.
Việc xây dựng dinh thự này là do ước nguyện của Louis Bonaparte thời
đó muốn có một ngôi nhà có đôi chân trong nước (résidence les pieds dans l’eau)
và đã giao phó cho Hector (kiến trúc sư của Điện Louvre) thiết kế thi công.
Chỉ từ thế kỷ XVII, Hôtel de Ville mới được chính thức xây dựng do
lệnh của Louis XIV.Tượng bán thân vua Louis XIV ở chính diện tòa nhà là công
trình của nhà điêu khắc marseillais Nicolas Galinier.
Trước Hôtel de Ville là Ferry-Boat (mà các tác phẩm của Marcel Pagnol
đã làm nổi tiếng), thực hiện nhiều lần trong ngày việc đưa khách từ Quai du Port
qua Place aux Huiles.
Chữ Bouillabaisse phát xuất từ tiếng provençal Bouiabaisso có nghĩa là
“ ça bout et on abaisse le feu ” (sôi thì bớt lửa lại). Một lời giải thích kỳ
cục hơn cho rằng nước canh (bouillon) này là do một nữ tu sĩ tạo ra. Khởi thủy
món ăn này là món ăn của dân chài cá mà thành phần bao gồm những con cá quá nhỏ
hay bị hỏng không bán được ở chợ cá. Bouillabaisse do đó vốn là thức ăn của
người nghèo. Nhưng ngày nay để ăn món Bouillabaisse thứ thiệt ở restaurant giá
ít nhất phải 40 Euro mỗi người !! Có một bài hát ca : Pour faire une bonne
bouillabaisse, il faut se lever de bon matin (để làm một món bouillabaisse ngon
lành, phải thức dậy thật sớm vào buổi sáng). Nếu có thể phải đặt mua trước
những poisssons de roche..Người ta sẽ dọn cho bạn trước hết là món
canh với rouille (sauce rouge du pigment d’Espagne) và các croutons, sau đó là
cá luộc sôi và nung đỏ hoe với dầu olive. Hương vị cũng quan trọng như cá :
muối, tiêu, hành, cà chua, nghệ, tỏi…
Trên Quai du Port này có restaurant Miramar nổi tiếng.
Từ hơn 50 năm nay, người ta đến restaurant này để ăn món bouillabaisse
thứ thiệt !
Tất cả các chính khách của Marseille gặp nhau ở đây và các ngôi sao
quốc tế tiếp tục vào cái temple du poisson này để thưởng thức món đặc sản
bouillabaisse.
La Canebière là đại lộ nổi tiếng nhất của Marseille.
Thật vậy đại lộ chạy dài từ Vieux Port (từ đây các con tàu với các
thủy thủ sẽ xuất phát để đi khắp năm châu bốn bể) theo một đường dốc thoai thoải
lên đến l’Eglise des Réformés.
Sở dĩ đại lộ được gọi là Canebière là vì trước khi trục lộ được khai
thông vào hậu bán thế kỷ XVII thì đây chỉ là một vùng đất đầm lầy trên đó mọc
các cây gai dầu (canabis hay canebe theo tiếng provençal).Từ các sản phẩm thu
hoạch các tù nhân khổ sai sẽ dệt thành các dây thừng, vải buồm tàu. Dọc đại lộ
không bao giờ có cây mà chỉ có những ngọn đèn (lampadaires) mà thôi. La
Canebière đã từng là nguồn cảm hứng cho các nghệ nhân và văn sĩ.
Và đối với Edmond About : “ La Canebière est une porte ouverte sur la
Méditerranée et sur l ‘univers entier ; car la route humide qui part de là fait
le tour du monde ”. Vào hậu bán thế kỷ 20 với sự cáo chung các thuộc địa, đại lộ
mất đi vẻ hào nhoáng ngày xưa.
Phần dưới đại lộ trước khi đến Vieux Port là Palais de la Bourse
(trong tòa nhà này là Phòng Thương Mãi cổ nhất của nước Pháp và có thể nói của
toàn thế giới), tọa vị ở Place du Général De Gaule.
La Bourse, ngoài những hoạt động kinh tế, còn là nơi tọa vị của Viện
bảo tàng hàng hải và hải ngoại (Musée de la marine et d’outre-mer).
Vào năm 1919, một đám cháy tàn phá tòa nhà. Hầu như chẳng còn lại gì
từ Nhà Hát Lớn (Grand-Théâtre) cổ được khánh thành năm 1787. Chỉ có những cột
trụ ionique và toàn bộ mặt tiền tân cổ điển là chống lại được ngọn lửa mà thôi.
Từ năm 1921 den 1924, các kiến trúc sư Gaston Castel và Raymond Ebrand ra sức
tái tạo lại tòa nhà hoàn toàn theo kiểu Art déco. Hàng năm nhiều nhạc kịch được
trình diễn ở nhà hát kịch này.